12.10.08

De wereld van 3 oktober -- schuins beziend

Ik bewaar de NRC Next van 3 oktober. Fascinerend hoe naast het inmiddels obligate kredietcrisis nieuws, de hele wereldproblematiek de krant lijkt te zijn binnengedrongen.

--Racisme in Italië neemt toe. In Milaan werd onlangs een Afrikaan doodgeknuppeld omdat hij koekjes had gestolen. Flirten met fascisme wordt normaal (deden Italianen dat niet altijd al? -- ik herinner me van een Rome-schoolreisje de hoteleigenaar die trots zijn Mussolini-parafernalia tevoorschijn haalde). Hoogleraar geschiedenis E Gentile is bij alle weinig hout snijdende vergelijkingen met de jaren 20 vooral bang voor een 'voordrachtdemocratie': dat je wel mag stemmen en kritiek uitoefenen op de regering, maar dat dat geen enkel effect meer heeft op wat die regering doet. Het is twijfelachtig of de democratisch gekozen leiders zelf nog wel geloven in de democratie.

--Het lukt de politiek al vijftien jaar niet om een kwart van de Noordzee als natuurgebied aan te wijzen en af te sluiten voor vissersschuiten met sleepnetten. Minister Verburg, die wel erg ongeloofwaardig wordt (net als die vissers trouwens), weet steeds een besluit te ontlopen met een verzoek tot nader onderzoek. Wat betreft die 'goede boterham' die de vissers zouden moeten blijven verdienen, die komt zo langzamerhand mijn strot uit. Dit is geen post-politiek meer, maar puur lobbyisme!

--Positief nieuws over Brazilië, waar jongeren dankzij verbeterd onderwijs weer geloven in de toekomst. En waarom ook niet? Naar het zich laat aanzien zijn het immers de echt grote landen die de mondiale economie zullen gaan beheersen.

--Amerikaanse conservatieven worden steeds meer anti-condoom. De regering Bush stak honderden miljoenen dollars in ondoelmatige seksuele voorlichtingsprogramma's, die onthouding voor het huwelijk bepleiten en actief tegen anti-conceptie ageren. Ook speelt het al dan niet verzekeren van anti-conceptie een rol. Overigens zijn de VS internationaal de grootste geldgever w.b. de geboorte problematiek, een bericht waar je zowel verheugd als treurig op kan reageren.

--Misschien het belangrijkste bericht van de dag is wetenschappelijk. Microsoft heeft bewerkingssoftware ontwikkeld waarmee het eenvoudiger wordt om bewegende videobeelden te retoucheren. (Dat gaat dan via driedimensionale schemata). Nu gaat het nog om het verwijderen van een lelijke lantaarnpaal of tourist uit beeld. Maar de consequenties van deze ontwikkeling zullen gigantisch zijn. De digitale manipuleerbaarheid van de foto was eigenlijk kinderspel; überhaupt werden foto's altijd al geretoucheerd. Maar film! Eigenlijk het laatst overgebleven medium van de realiteit. Nu wordt het echt spannend!

--Op de middenpagina's dan, in de lengte, een grote fotospread van de Waalbrug, waar een wanhopige Iraanse asielzoeker met zelfmoord dreigde. De politie kreeg de man uiteindelijk na vele uren bepraten naar beneden. De afzetting van de brug leidde uiteraard tot grote filevorming. Op de bekende internetsites reageerden de gedupeerde weggebruikers vol woede en onbegrip. Oh, Nederland!

11.10.08

actuality strikes backwards!

NRC Next, 7 okt, M. Leezenberg bespreekt een aantal boeken over Spinoza. Interessant is de bundel waarin nu eens juist de vóór-moderne aspecten van Spinoza worden benadrukt (versus Spinoza als de voorvechter van geloofsvrijheid en rationalisme). Bij Spinoza lijkt bijvoorbeeld de zo typisch moderne kentheoretische scepsis (Descartes) nog te ontbreken. Het joodse denken waarin hij is opgegroeid moet hem natuurlijk ook sterk hebben beïnvloed. En je zou dan zelfs de vraag kunnen stellen in hoeverre de middeleeuwse joodse filosofie uiteindelijk weer teruggaat op de islamitische-arabische (Averroes).

Hoe begint Leezenberg nu zijn bespreking?

"Een tweede-generatie allochtoon, die zich met succes ontworstelt aan de knellende banden van de strengreligieuze mediterrane samenleving waaruit hij is voortgekomen: Spinoza zou een ideaal rolmodel kunnen zijn voor hedendaagse migrantenkinderen. Maar zo is het niet gelopen. In Nederland is Spinoza in de afgelopen jaren juist het boegbeeld geworden van de pleitbezorgers van een extreem anti-religieuze, atheïstische verlichte rede, die van allochtonen een volledige aanpassing eisen aan de bestaande liberale constellatie."

Hmm, hmm. Hmm. 
Er is dus iets mis met Spinoza als pleitbezorger van de rede, of nee van de 'atheïstische verlichte rede', of nee, toch maar van de 'extreem anti-religieuze rede'...? Mag het wat de rede aangaat een onsje minder, misschien?
Hier slaat de actualiteit terug op het denken.

We gaan nog even verder met alinea 2:

"Door tijdgenoten werd Spinoza als een geradicaliseerde probleemjongere beschouwd: op zijn 23e werd hij uit de Sefardisch-joodse gemeenschap van Amsterdam verstoten. ... Ze verbanden hem 'met alle vervloekingen die in de Wet geschreven staan'. Voortaan mocht geen jood nog contact met hem hebben. 'Des te beter', reageerde Spinoza volgens de legende. De rest van zijn leven stond hij, zonder spijt of heimwee, los van het joodse religieuze leven. Maar ook in zijn nieuwe omgeving had hij het moeilijk."

Spinoza als een geradicaliseerde probleemjongere beschouwd -- zou het werkelijk?
Hier worden twee posities omgewisseld, lijkt het.
En wat doet die kwalificatie aan het einde daar opeens: Maar ook in zijn nieuwe omgeving had hij het moeilijk. 
Toch nog stiekem even iets afdoen aan Spinoza's rolmodelfunctie? Want dat met dat atheïstische 'des te beter' de emancipatie van de geest begonnen is, is toch wel duidelijk. 

Daarbij, terugkerend naar de actualiteit zelve: onze eigen 'mediterrane' probleemjongeren zijn denk ik allang van god los, maar durven daar anders dan Spinoza niet openlijk voor uit te komen. Niets menselijks etc.
Erger is dat in de "bestaande liberale constellatie" religieuze fundamentalisten a la SGPers volop in publieke functies mogen meedoen zonder dat onze politieke leiders daar openlijk afstand van durven te nemen.

10.10.08

googletronics

In september werd per ongeluk een oud bericht over ernstige financiële problemen bij United Airlines op Google News gezet. De 'robot' van Google had een bericht uit 2002 voor vers aangezien. Persbureau Bloomberg nam het vervolgens klakkeloos over. Dat zorgde uiteindelijk voor een enorme koersdaling bij UA (verlies van 300 miljoen dollar). (NRC Next 19 september)

Google wil de EU-verkiezingen gaan verslaan. Kiezers kunnen straks aan de hand van trefwoorden zoeken in toespraken van Europarlementariërs. (NRC Next 9 oktober)

Europese toezichthouders vallen over te lang bewaren van persoonsgegevens. Zo bewaart Google die 18 maanden. Daaruit valt dan weer een gebruikersprofiel op te stellen (en door te verkopen), gebaseerd op je zoekgedrag. Hierop kunnen dan advertenties én content van nieuwe zoekresultaten worden aangepast. Bijvoorbeeld: een zoekopdracht naar nicotinepleisters als je denkt te gaan stoppen met roken. Als je dan vervolgens naar een krantenwebsite surft, krijg je daar plotseling artikelen over de voordelen van roken of sigarettenadvertenties te zien. Of nog sterker: bij het boeken van hotels krijg je als bewoner van een goede wijk voorrang boven de bewoner van een achterstandswijk. (NRC Next 10 oktober)

Google wil dronken en emotionele gebruikers van gmail tegen zichzelf gaan beschermen. Het nieuwe goggles-programma (je kunt zelf instellen wanneer het actief is, bv laat 's nachts) legt je vijf simpele wiskundige vragen voor, die binnen een minuut beantwoord moeten worden, voordat je je mail kunt verzenden. Het programma is bedoeld om te voorkomen dat mensen mailtjes versturen waar ze later spijt van krijgen. "Soms stuur ik berichten die ik niet zou moeten sturen" aldus gmail-ingenieur Jon perlow. "Zoals die keer dat ik mijn ex-vriendin 's avonds mailde dat ik haar terugwilde." (NRC Next 8 oktober)

niemand gelooft nergens meer in

"Niemand gelooft nergens meer in", zoals de economieredacteur van NRC Next de kredietcrisis samenvatte.

Ofwel de weer alom gedeelde mantra: Marx had toch gelijk.

Het beangstigende is vreemd genoeg dat je, nu de reddingsoperaties zijn ingezet en de paniek is bezworen, opeens merkt hoe diep het geloof in het systeem zit.

Het is maar een crisis...

Droomslaap van het kapitalisme.

Kevin Barnes, you've lost me there; or, Maurice Barres goes mindfulness

Of Montreal, Skeletal Lamping.

Goes high baroque and camp tegelijk....

Horror vacui-syndroom, waar de gedigitaliseerde thuisstudio ongetwijfeld een kleine hand in gehad zal hebben.

Jammer dat de 'persona' in Kevin Barnes nu de overhand gekregen lijkt te hebben. 

Nog steeds de meest literate popschrijver around, met geniale songtitels: Eluardian Instance, Id Engager, Women's Studies Victims.

Cartoon-porno. Muzikaal via oppervlakkige 70s funk, soul, disco-loopjes. Helaas, ook hier wordt weer de imitatie- Prince-falset opgezet.

Tekstueel: "I'm just a black she-male." "We can do it soft-core if you want, but you should know that I go both ways."
Over dit soort humor ben ik altijd wat ... ambivalent. 

muzikale tijdgeest

Oasis. Niet om door te komen. De wil om nummers tot het eind toe uit te zitten ontbreekt, wat bij mij toch zeldzaam is.
Gedateerd historisme. Geïsoleerde generieke elementen (riffs, stukjes beatles-melodie) die dan op harde (hardrockige) manier worden uitvergroot.
De sound of 'loudness' op zn early 90s.

Vivian Girls. Zeer aangename verrassing. Lees de pitchfork recensie, die zegt alles. Inderdaad, C86 en Slumberland. Ik hoor er trouwens ook veel vroege Lush in. 
De tijdgeest heeft mijn subjectieve smaak nu definitief achterhaald: dat early 90s moment van gitaarnoise meets 60s onschuld (ah, Black Tambourine!). 
Vivian Girls weten eigenlijk ex nihilo die sound te updaten; een archivarische aanpak die lichtvoetig en ... unselfconscious in het heden staat. 

9.10.08

de grote schnabbelaar

ah, Charles Groenhuijsen heeft weer een schnabbeltje te pakken, ditmaal op nu.nl. Zie: http://www.nu.nl/news/1776602/2035/John_McCain_wacht_op_een_wonder.html

Hoeveel zouden ze hem betalen voor deze, ahem, column?

Tijdelijk Fortis-topman Herman Verwilst krijgt een vertrekpremie van ruim 5 miljoen euro mee. Hij is 78 dagen in dienst geweest.

Wat is nu het werkelijk schokkende? Verwilst's vertrekpremie is het equivalent van driemaal zijn jaarslaris. Hij verdient dus zo'n 1,75 miljoen per jaar...

"How long, how long must we wait?"