Onlangs gezien: A Streetcar Named Desire van Tennessee Williams, Frascati, Toneelschuur/Eric de Vroedt.
De problematiek van repertoire toneel: het zijn zulke oude teksten.
Boermans probeerde Schnitzler te actualiseren door de problematiek van het egocentrische kunstenaarstype op zijn eigen baby-boom generatie te projecteren. Dat gebeurde soms heel mooi, soms redelijk vet. Met name het willekeurig inzetten van Bob Dylan-nummers vond ik weinig verheffend.
Een ander probleem is Schnitzler's plotlijn over een hysterische dochter, die ook nog zelfmoord pleegt -- waarschijnlijk rond 1900 progressief en anti-bourgeois, nu echter gedateerd. Hier onstaat dan een voor modern toneel typerend 'register'-probleem: de toon van het stuk werd in het algemeen 'modern' gehouden, dwz met veel meer ironie, distantie, wereldsheid tav de emoties van de karakters dan in de tekst zelf zit. Maar als je wel de plot letterlijk volgt, zoals hier, dan komen er ook momenten van ouderwets 'groot drama'. Hoe daar mee om te gaan? De oplossing bij Boermans: een plotselinge uitvergroting. Die dochter moet dan bijvoorbeeld opeens uit nervositeit in het echt gaan plassen... Dat geeft wat mij betreft een tenenkrommend effect, het is een soort fysieke ervarings-lust die niet door de rest van de voorstelling 'verdiend' wordt.
Streetcar bevestigde deze vermoedens:
1. popmuziek heeft een zware rol te spelen, functioneert bij vlagen als drager van de emotie die in het spelen van de tekst eerder onderdrukt wordt.
2. natuurlijk ook hier weer fysiek naakt; en ook een gekke toneeldecor opstelling. Misschien zelfs wat angst voor de tekst.
3. probleem: de grote dramatische scene, met wanhopig geschreeuw ed, komt uit de lucht vallen en is door gebrek aan context tenenkrommend.
4. probleem: er zit veel moderne slapstick in. Een gevaarlijk wapen. Wil je daarna nog authentiek emotioneel worden, moet het wel erg vet worden aangezet. Wil je daarna nog serieus worden, moet het wel minstens over leven en dood gaan.
6. poging tot actualiseren via een Turks/Nederlandse echtgenoot en white trash omgeving: het idee is leuk, maar deze moderne wereldsheid botst volkomen met de dramatische jaren 50 portée van de personages en de tekst.
7. want men volgt de tekst eigenlijk ook weer te getrouw: het onderliggend trauma hier is dat er ooit een huwelijk mislukt is omdat de echtgenoot eigenlijk homo was ... en na die verschrikkelijke ontdekking bij zichzelf meteen maar zelfmoord pleegde... Hu, hu, wat verschrikkelijk. Dat had men moeten durven weglaten.
Streetcar bevestigde deze vermoedens:
1. popmuziek heeft een zware rol te spelen, functioneert bij vlagen als drager van de emotie die in het spelen van de tekst eerder onderdrukt wordt.
2. natuurlijk ook hier weer fysiek naakt; en ook een gekke toneeldecor opstelling. Misschien zelfs wat angst voor de tekst.
3. probleem: de grote dramatische scene, met wanhopig geschreeuw ed, komt uit de lucht vallen en is door gebrek aan context tenenkrommend.
4. probleem: er zit veel moderne slapstick in. Een gevaarlijk wapen. Wil je daarna nog authentiek emotioneel worden, moet het wel erg vet worden aangezet. Wil je daarna nog serieus worden, moet het wel minstens over leven en dood gaan.
6. poging tot actualiseren via een Turks/Nederlandse echtgenoot en white trash omgeving: het idee is leuk, maar deze moderne wereldsheid botst volkomen met de dramatische jaren 50 portée van de personages en de tekst.
7. want men volgt de tekst eigenlijk ook weer te getrouw: het onderliggend trauma hier is dat er ooit een huwelijk mislukt is omdat de echtgenoot eigenlijk homo was ... en na die verschrikkelijke ontdekking bij zichzelf meteen maar zelfmoord pleegde... Hu, hu, wat verschrikkelijk. Dat had men moeten durven weglaten.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten