In de blogo-sfeer zingt een citaat rond van de atheïstische wetenschapper Steven Weinberg:
Good people will do good things, and bad people will do bad things. But for good people to do bad things --- that takes religion.
In alle eenvoud wordt hier de vinger op de zere plek gelegd. Laat gelovigen eerst hier maar eens op antwoorden voordat ze een discussie over atheïsme willen aangaan.
En een antwoord zal nog niet zo eenvoudig zijn.
Zo klinkt het bv veel minder overtuigend als de termen worden omgedraaid, dus:
Bad people will do bad things, and good people will do good things. But for bad people to do good things --- that takes religion.
Waarom is dit niet hetzelfde?
Religie heeft de aanspraak er voor alle mensen te zijn; zo lijkt het echter alleen om de slechte mensen te gaan, religie als een heropvoedings-cursus voor criminelen. Dat kan best nuttig zijn, maar het is een vorm van maatschappelijke temming die ook door andere instanties gedaan zou kunnen worden. (Of het moet zo zijn dat alleen religie dezelfde taal spreekt als de crimineel, dwz op hetzelfde geestelijke niveau staat: primitief, kinderlijk-egoïstisch, autoriteits-behoeftig...)
Het verschil in betekenis tussen de twee versies zit hem vooral in de effectiviteit van de 'bekering' ('to do X, that takes religion'). Intuïtief voel je aan dat het bekeren van een goed mens iets heel anders is dan het bekeren van een slecht mens. Je kunt je zelfs afvragen in hoeverre een slecht mens werkelijk een goed mens wordt door (opeens) in god te gaan geloven. Een religieuze bekering van een goed mens daarentegen betekent echt iets, daar vindt een werkelijke en onherroepelijke verandering in een mens plaats, maar niet ten goede.
Een andere tegenwerping zou kunnen zijn: maar je kunt voor religie net zo goed ideologie invullen, denk aan de Nazi's en Communisten, die zijn veel erger. Dus:
Good people will do good things, and bad people will do bad things. But for good people to do bad things --- that takes ideology.
Dat is zeker waar.
Maar het probleem blijft toch bij de gelovigen liggen: want deze definitie van ideologie sluit namelijk ook weer religie in: religie verschilt hierin niet wezenlijk, hooguit relatief, van politieke ideologieën waarin mensen blind gaan geloven.
Dwz, als men bestrijdt dat religie een ideologie is, moet men eerst het Weinberg-citaat over wat religie doet kunnen weerleggen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten